Op het congres 'Back to the future' op de NHTV internationale hogeschool Breda heb ik in december 2005 een presentatie gehouden over krimpende steden en de noodzaak voor planologen om te schakelen van 'groei' naar 'krimp'.

Haren is een klein plaatsje ten zuiden van de stad Groningen, en wordt ook wel het Wassenaar van het noorden genoemd. Op een zomeravond kun je hier kinderen op straat zien spelen. Badminton en tennis zijn populair. Op ongeveer twintig minuten fietsen hier vandaan ligt de Groningse Tuinwijk. Ook hier spelen kinderen op straat. Badminton en tennis zul je er echter niet zien. Terroristje spelen staat hier bovenaan het lijstje van populaire bezigheden. Waarschijnlijk kennen de kinderen uit Haren en de Tuinwijk elkaar niet. Ze wonen ieder in hun eigen wijk, gaan naar andere scholen en hun ouders nemen ze mee naar andere supermarkten, evenementen en vakantiebestemmingen. Twintig minuten fietsen zijn een wereld van verschil.

Since the late 1990s critical theory has been criticized more and more. Being the most important fundament for communicative or collaborative planning theory this may mean that we have to look for other philosophical fundamentals to underpin an alternative theory on spatial planning. Even better is to talk about spatial change because also the word planning itself is contested. In this thesis I try to formulate the fundamentals of an alternative theory on spatial change which meets the criticism on contemporary critical theory and communicative and collaborative planning. Therefore it is necessary to find out which philosophical fundamentals meet the criticism on Habermas’ critical theory, and how they can be translated into a theory on spatial change. To reach this goal I have done literature research on the work of both philosophers and planning theorists.

In september 2003 stond in Geografie een artikel van Marco Bontje over de krimpende stad Leipzig. Bontje is een van de weinige auteurs die aangeeft dat ook Nederland niet immuun is voor het fenomeen van de krimpende stad. Toch vergeet hij één ding te vermelden. En dat is het feit dat er in Nederland nu al steden zijn die te maken hebben met teruglopende inwonersaantallen.

Door de globalisering is de wereld een dorp geworden, zo lees je regelmatig in de krant. Via diezelfde krant en andere media zoals televisie en internet komt die wereld bij ons in de huiskamer. Hoe belangrijk de verschillende media zijn blijkt wel uit de tijd die we er aan besteden. De gemiddelde Nederlander kijkt meer dan 3 uur televisie per dag. Dat lijkt op het eerste gezicht nog mee te vallen. Een dag heeft immers 24 uur. Als we er echter van uitgaan dat iedereen ongeveer 10 uur per dag kwijt is aan slapen en eten zou dat betekenen dat de gemiddelde Nederlander elk jaar van januari tot eind maart fulltime voor de televisie zit, alvorens toe te komen aan zaken als werken, winkelen en het onderhouden van sociale contacten. En dan laten we andere media zoals internet en de krant nog buiten beschouwing. De beelden die de media bij ons in de huiskamer brengen zijn dus een belangrijk middel om op de hoogte te blijven van alles wat er in het 'dorp' gebeurt. Toch kun je vraagtekens zetten bij deze informatie. Hoe echt is het dorp dat wereld heet? En leven we in Groningen in een ander werelddorp dan in Berlijn, Washington of Bagdad?

In janauri 2005 stond er in NRC Handelsblad een opiniestuk waarin de auteurs uiteenzetten waarom de Zuiderzeelijn (de snelle verbinding tussen Amsterdam en Groningen) een heilloos plan zou zijn. Ik heb daar met onderstaande ingezonden brief op gereageerd.

Voor het vak vastgoed schreef ik in 2004 samen met Marcel Tijs een paper over de voor- en nadelen van ontwikkelingsplanologie. In dit paper wordt ingegaan op ontwikkelingsplanologie. Deze manier van plannen wordt op verschillende manieren bekeken. Diverse auteurs leggen de nadruk op het ontwikkelaspect en zien ontwikkelingsplanologie dan ook als tegenhanger van toelatingsplanologie. Het ministerie van VROM (2003) daarentegen ziet ontwikkelingsplanologie als een combinatie van beide planningsvormen. De voordelen van ontwikkelingsplanologie kunnen ruwweg in drie categorieën worden ondergebracht. Het gaat daarbij om voordelen ten aanzien van partijen, plannen en pecunia.

Voor het ledenblad van de Jonge Socialisten in de PvdA (JS) schreef ik in 2004 een artikel over de vraag of woningcorporaties vriend of vijand zijn bij het streven naar betaalbaar wonen.

In dit Duitstalige verslag (2004) ga ik in op verschillende aspecten van bouwprojekten in het kader van "New Urbanism".

Schrumpfende Städte? Aber Städten wachsen doch immer? Das war eine der Reaktionen als ich Freunde aus den Niederlanden sagte an einem Seminar über dieses Thema in Berlin teilgenommen zu haben. "Nein, Städte wachsen nicht immer" muss die Antwort heißen. Im Osten Deutschlands gibt es zurzeit Städte, die mit enormen Bevölkerungsverlusten zu kämpfen haben. Die Stadt Halle hat zum Beispiel zwischen 1992 und 2001 ein Fünftel der Gesamtbevölkerung verloren (Schädlich, 2004). Sollte das in Den Haag stattfinden, könnte man das ganze Stadtteil "Zentrum" ausradieren. Man könnte behaupten Ostdeutschland sei ein Sonderfall da durch die Wende ein totaler Strukturumbruch stattgefunden hat. Das ist aber nur zum Teil Ursache des Problems. Auch in Westdeutschland und sogar in den Niederlanden gibt es jetzt schon Beispiele von schrumpfenden Städten. Städte wie Essen und Bremen sind Beispiele aus Westdeutschland.

Die letzte Zeit wird in West-Europa immer mehr über Innovationen und Kreativität gesprochen. In die Niederlande gibt es zum Beispiel seit September 2003 ein 'Innovatieplatform' was die Innovation in die Niederlande voranbringen soll, und in Google findet man mit das Wort 'Innovationen' über 600.000 (deutsche) Seiten aus sehr verschiedene Fachbereichen.

Am ende der siebziger Jahren entstand eine Krise in die Welt des modernen Denkens. Man entdeckte dass man die Welt nicht so gut steuern könnte wie gedacht. In die Planung war man bisher ausgegangen von ein große maße von Steuerbarkeit. In diesem Essay werde ich beschreiben wie die Planer mit Hilfe der Philosophie eine Lösung für dieses Problem gefunden haben. Erstens gehe ich dabei ein auf die Theorie des kommunikativen Handelns von Jürgen Habermas. Dabei werde ich schreiben über Autoren wie Selle (1991) und Healey (1993). Wie haben sie Habermas interpretiert, und benutzt bei ihren eigenen Ansätzen in die Planungstheorie?

Sinds 1989 zijn Oost en West in Berlijn weer één. Een jaar later werd Oost-Duitsland toegevoegd aan de Bondsrepubliek Duitsland. Vijftien jaar na de Wende gaan we het in Europa groots aanpakken. Op 1 mei wordt de Europese Unie uitgebreid met landen uit het voormalige Oostblok. De verschillen tussen Oost en West zijn groot, en de vooroordelen misschien nog wel groter. Zelfs minister Zalm liet zich bij de discussie over toetreding van Polen meer leiden door de in Nederland levende vooroordelen dan de feitelijke situatie in Polen zelf.

Im Jahr 1960 gab es schon Raumplanung im Stadt und Region. Die Frage "Was ist Planung?" könnte man damals noch einfach beantworten. In der heutigen Zeit ist Planung ein komplex Begriff geworden. Das begriff 'Planung' wird auf mehrere Art und Weisen benutzt, und es ist dabei nicht immer deutlich über welche Planung man spricht (Selle, 2004). Auch gibt es immer mehr Unsicherheiten über die Welt in der die Planer tätig sind (De Roo, 2002). Die Planung hat damit verschiedene Gesichten. Sowohl im Zeit als auch im Gebrauch des heutige Begriff.